Konuşmacılar
Açıklama
Fotonik teknolojiler, görünür bölgedeki yüksek enerjili fotonları (THz) kullandıkları için oda sıcaklığındaki termal gürültüye karşı dayanıklıdır. Bu nedenle süperiletken mikrodalga, SiGe kuantum noktacık spin ve tuzaklanmış iyon gibi diğer kuantum teknolojilerine göre daha avantajlıdır. Fotonik tümleşik devrelerin MPW (çok projeli alttaş) üretim hatlarında teknolojisi oturmuş aygıtlar (örneğin modülatör, dedektör, dalgakılavuzu, eşleyiciler, interferometreler ve diğer optimize elemanlar) ile üretilebilmeleri hem kuantum hem de klasik hesaplama için olağanüstü fırsatlar sunmaya başlamıştır. Bunun neticesinde QuiX ve Xanadu gibi çeşitli kuantum girişimleri ortaya çıkmıştır. Ancak ölçeklenebilir kuantum mimarileri için mikrodalga elektronik sinyal-spin-fotonlar arası dönüşüm yapabilecek yüksek verimli aygıtların geliştirilmesi (quantum transduction), fotonik paketleme teknolojisinin ilerletilmesi, yüksek kuantum kalitede (quantum coherence) tek foton kaynakları ve dedektörlerinin geliştirilmesi, aygıtların senkronize çalıştırılması ve bunların çeşitli ölçeklenebilir 2 kubitli mantık devreleri ve ardışık dizileriyle birlikte uygulanması gerekmektedir. Devamında donanım katmanının üstüne kuantum hata düzeltme algoritmaları ile ölçeklenebilecek şekilde devre mimarileri hâlinde hazırlanmaları gerekmektedir.
Bu konuşmada, öncelikle bu alandaki gelişmeler özetlenerek fotonik tümleşik devre teknolojilerinin sunduğu fırsat ve tasarım gereklilikleri anlatılacaktır. İkinci aşamada, tümleşik kuantum hesaplama yapılabilmesi için gerekli çeşitli mimari ve bileşen ihtiyaçları detaylı değerlendirilecektir. Son olarak bu alanda geliştirilen ölçeklenebilir donanım mimarisi ve buna uygun algoritmalar konuşmacının çalışmalarından örneklerle sunulacaktır.
Konuşmacı: Mehmet Cengiz Onbaşlı Koç Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nde doktor öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü Kuantum Metroloji Laboratuvarında yarı zamanlı Uzman Araştırmacı ve danışman akademisyendir. Araştırma alanları fotonik ve spin temelli kuantum malzemelerin yüksek kalitede MBE veya PLD epitaksisi ve karakterizasyonu, yeni spin iletim mekanizlarının tespiti ve aygıtların tasarlanıp test edilmesine yöneliktir. Laboratuvarında kuramsal, modelleme ve de deneysel çalışmalar yapmaktadır. Ayrıca D-Wave'in kuantum bilgisayarlarını kullanarak kuantum optimizasyon algoritmaları geliştirmektedir. Lisans ve doktora derecelerini sırasıyla Bilkent Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği ve Massachusetts Institute of Technology Malzeme Bilimi ve Mühendisliği bölümlerinden 2010 ve 2015'te almıştır. Başta Science, Nature Materials, Nature Electronics gibi öncü dergiler olmak üzere yüze yakın konferans ve hakemli dergi makalesi yayınlanmıştır. Çeşitli kuantum malzeme ve aygıtlar konusundaki çalışmaları BAGEP, TÜBA-GEBİP, ERC Starting Grant, TÜBİTAK vb. gibi ödül ve fonlar ile desteklenmiştir. Optica (eski adıyla Optical Society of America) kıdemli üyesidir.